MENI

MENI

Novi Sad kroz vekove

Istražite istoriju Novog Sada i značajne događaje koji su uticali na njegov razvoj, od prvih naseljenika, do Evropske prestonice kulture.

Fruška gora

Prvi Nacionalni park u Srbiji, usamljena planina Panonske nizije čije je stvaranje počelo pre 90 miliona godina, oduvek je imala snažan uticaj na ovdašnju svakodnevicu. Fruška gora se može opisati brojkama - njene geografske koordinate (45°09′00″ SGŠ; 19°43′00″ IGD), prostor koji zauzima (dužina od oko 78 km, širina od 12 do 15 km, površina od 255 km²), najviši vrh (Crveni čot, 539 m), zaštićene biljne vrste (200), ali njen ekološki, duhovni, kulturni, rekreativni, turistički značaj teško da se može predstaviti brojevima i rečima. Ovo prirodno bogatstvo, omiljeno utočište za odmor, rekreaciju i relaksaciju, svedok je svih događaja koji su uticali na razvoj Novog Sada, od močvarnog područja kraj Dunava do kulturnog, obrazovnog i turističkog centra gde su rasle i stvarale brojne svetski poznate ličnosti, ali i mnogi neznani gradski heroji sa svojim velikim i malim životnim pričama i delima.
XVII

Petrovaradinska tvrđava

Kada bi Petrovaradinska tvrđava mogla da govori, od nje bismo mogli da čujemo i priče iz perioda paleolita, tačnije od 19.000 do 15.000 godina pre nove ere, kada su ljudi počeli da nastanjuju ovaj prostor, kako pokazuju najnovija arheološka otkrića. Vekovima je tvrđava bila osvajački cilj na koji su različiti narodi usmeravali svoje pohode, a prekretnicu predstavlja XVII vek kada je ovde uspostavljena granica između hrišćanske Evrope i Osmanskog carstva. Bilo bi zanimljivo da od Tvrđave možemo da čujemo kako su se ovde susretale, ukrštale, borile za prevlast i spajale različite civilizacije, kako je na ovom mestu kreiran evropski integritet grada, i kako su ovde dane provodili mnoge značajne ličnosti, od Bana Jelačića, preko Ive Andrića i Klinta Istvuda, do zvezda koje svake godine nastupaju na Petrovaradinskoj tvrđavi u okviru Exit festivala i drugih značajnih kulturnih događaja.

XVIII

Almaški kraj

Vijugave ulice najstarijeg novosadskog naselja nastale su pre više od 300 godina, kada su u ovaj kraj došli stanovnici nekadašnjeg sela Almaš. Isprva su se pretežno bavili poljoprivredom, a u periodu prosvetiteljstva ovaj kraj dobio je na značaju kao začetnik građanskog života i kulture Novog Sada. Centralni deo Almaškog kraja zauzima Almaška crkva s kraja 18. veka, dok zgrada Matice srpske stoji kao pokazatelj uloge koju je ovaj kraj, gde su se rodili mnogi znameniti Novosađani, imao u kulturnom životu grada. Almaški kraj specifičan je po tome što je zadržao duh starog Novog Sada, sa kućama i drugim objektima koji datiraju iz perioda kada su Almašani naselili ovaj kraj, zbog čega se posetioci i dalje osećaju kao da su ušetali u seoce u samom srcu grada. U Almaškom kraju naizgled stvari se sporo menjaju - ovde ćete videti autentične prostore i lokalitete sasvim drugačije nego u ostalim delovima Novog Sada. Ipak, isprepleteni i krivudavi sokaci nastali prilagođavanjem postojećem neravnom zemljištu nastalom nakon povlačenja Dunava, i preokret ka prosvetiteljstvu isprva ruralnog stanovništva, dokazi su almaške prilagodljivosti i razlog ponosa današnjih stanovnika Almaškog kraja.

XIX

Centar

Ubrzani razvoj centar Novog Sada doživljava u drugoj polovini 19. veka, nakon bombardovanja grada kojom su ugarske vlasti pokušale da uguše borbu za nezavisnost. Statua Svetozara Miletića, koja danas krasi samo srce Novog Sada - Trg slobode, s razlogom je danas jedan od simbola grada, s obzirom na to da je upravo ovaj političar bio simbol preporoda i uzdizanja u ovom periodu. Iako po mnogo čemu tipičan srednjeevropski grad srednje veličine, Novi Sad su i tada karakterisale brojne posebnosti koje je sa sobom nosio iz ranijih perioda svog razvoja, pre svega multukulturalnost koja se ogledala u arhitekturi, umetnosti i narodnim običajima.

XX

Veliki Liman

U periodu nakon Drugog svetskog rata, Novi Sad je bio jedan od najrazvijenijih industrijskih centara bivše Jugoslavije. Ovo istorijsko nasleđe danas se transformiše u prostore kulture, a to je najočiglednije u delu grada poznatom kao Veliki Liman. Ono što su nekada bile fabrike u kojima su se proizvodili alati, hemijski ili prehrambeni proizvodi, danas su fabrike za proizvodnju kulture i nove umetničke scene Novog Sada, a njihova istočnoevropska estetika poslužila je kao idealno okruženje za modernu urbanu umetnost. Tome doprinosi i lokacija Velikog Limana, u blizini kampusa Univerziteta u Novom Sadu, i na obali Dunava, nedaleko od novosadskih mostova, koji su već prepoznatljivi simboli evropskih vrednosti, multikulturalnosti i tolerancije.

XXI

Kulturne stanice

Kroz projekat kulturnih stanica, Novi Sad se pridružio procesu decentralizacije kulture iz zvaničnih institucija u polje samoorganizovanog delovanja građana, što je jedna od tendencija razvoja kulture u 21. veku. Kroz kulturne stanice Eđšeg, Svilara, Barka, Bukovac, OPENS, Mlin, Rumenka, i pokretnu kulturnu stanice Karavan građani su dobili priliku da aktivno učestvuju u kreiranju događaja i u njihovoj realizaciji. Kroz kulturne stanice ovakvi sadržali uključeni su u svakodnevni život svih gradskih četvrti, i polazno su mesto svih posetilaca koji žele da se upoznaju sa lokalnim načinom života, navikama, običajima i aspiracijama.